Majazaura - JuraPark Krasiejów

Majazaura

Nazwa i pochodzenie

W 1913 roku wydobyto z formacji Two Medicine w Montanie pierwszą zachowaną tam skamielinę dinozaura. Przez kolejne lata wydobywano z tamtejszych skał coraz więcej elementów szkieletów wymarłych gadów. Okazywało się, że w miejscu tym panowała niegdyś duża bioróżnorodność. Jednak największego odkrycia dokonano dopiero pod koniec lat 70 minionego wieku. Wówczas to natrafiono na wiele szczątków dinozaura, którego po roku nazwano majazaurem. Znaleziska datuje się na górną kredę, czyli istoty te zasiedlały Ziemię mniej więcej 76 milionów lat temu. Największym odkryciem były liczne gniazda gadów. Znajdowały się w nich zarówno jaja z embrionami, jak i wyklute już młode osobniki w różnym wieku. W jednym siedlisku gnieździło się rodzeństwo z różnych lęgów. Obok gniazd z maleństwami odkrywano szkielety dorosłych osobników – zapewne matek opiekujących się potomstwem. Uznano, że były troskliwymi rodzicielkami. To był pierwszy dowód przemawiający za tym, że dinozaury – przynajmniej nie wszystkie – nie były tak gruboskórnymi zwierzętami, które nie traktowały z należytą powagą swoich rodzicielskich obowiązków. Samice majazaurów jawią nam się jako czułe rodzicielki. Zresztą zawdzięczają temu swą nazwę. Majazaura to z greki “troskliwa matka”. Co ciekawe, zwykle dinozaury w swych nazwach mają męski przyrostek “sauros”, w tym przypadku jest to żeński “saura”. 

Wygląd i tryb życia

W gniazdach majazaurów mieściło się około 30-40 jaj ułożonych w kształt kręgów bądź spirali. Dinozaury te gniazdowały w dużych koloniach – tak jak ptaki morskie, na przykład maskonury. Było w tych siedliskach dość ciasno, gdyż gniazda znajdowały się około 8 metrów od siebie. To niewiele, zważywszy, że dorosły osobnik mierzył do 9 metrów długości i ważył 3-4 tony. Młode osobniki, zwłaszcza te świeżo wyklute były znacznie mniejsze. Przychodziły na świat jako bezradne osobniki. Kości embrionów nie były w pełni skostniałe, z czego wnosi się, że maleńkie dinozaury nie mogły się poruszać samodzielnie zaraz po wykluciu. Kiedy już umiały chodzić, robiły to na dwóch nogach – inaczej niż starsze osobniki, poruszające się na czterech łapach zaopatrzonych w coś na kształt kopyt. Budowę dojrzałego osobnika osiągały dopiero po kilku latach – już jako sprawne płciowo istoty. Wówczas dysponowały wydłużonym pyskiem zaopatrzonym w bezzębny dziób. Miały za to mocne zęby policzkowe, którymi rozdrabniały roślinny pokarm. Należały więc do grupy dinozaurów kaczodziobych (hadrozaurów). Żywiły się drewnem, szczególnie gnijącym, a także trawą, liśćmi czy roślinami okrytonasiennymi. Te ostatnie zbierały także po to, by przykryć nimi jaja. Gdy zebrane rośliny rozkładały się, wówczas poprzez wytwarzanie ciepła w procesie fermentacji dawały mającym się wykluć majazaurom odpowiednią temperaturę. Samice więc nie wysiadywały jaj, jak to robi dziś znakomita większość ptaków.

Uważa się, że dinozaury te prowadziły wędrowny tryb życia – okresowo oddalając się od miejsc lęgowych w poszukiwaniu pokarmu i wracając do nich przez szereg lat.