Ryba ganoidowa - JuraPark Krasiejów

Ryba ganoidowa

Nazwa i występowanie

Jest 1999 rok. Trwają prace wykopaliskowe w Krasiejowie.  Na pęknięciu skały badacze dostrzegają drobne, kruche i mieniące się w słońcu łuseczki. Blask bijący od nich informuje, że należały do ryby ganoidowej. Nazwa bierze się od ganoiny, nieorganicznej substancji pokrywającej łuskę zwierzęcia. W kolejnych latach poszukiwacze tropów wymarłych istot odkrywają kolejne ślady po tym zwierzęciu. Rok później w najniższej warstwie iłów zasobnej w kości student odnajduje rybę. Dwa lata później zespół wydobywa z iłu dobrze zachowaną czaszkę. Zebrane dane pozwoliły prof. Dzikowi wskazać na wiele podobieństw między “krasiejowską rybą” a rodzajem Dictyopyge.

Na ślady prehistorycznej ryby ganoidowej natrafia się w różnych miejscach, poza Polską są to na przykład także Chiny czy Niemcy (okolice Coburga). Stworzenia te zasiedlały jeziora.

Wygląd

Ryba obdarzona była pojedynczą płetwą grzbietową, parami płetw piersiowych, brzusznych oraz po jednej płetwie odbytowej i ogonowej. Płetwy piersiowe służyły zwierzęciu do utrzymania równowagi, stąd też umięśniona nasada płetwy brzusznej. Okazały łeb ze szczęką wypełnioną drobnymi, ostro zakończonymi zębami stanowił przeciwwagę dla dużego ogona. Ciało ganoida szczelnie pokrywała koścista, romboidalna łuska. Kopalniane okazy mierzyły od kilku do kilkunastu centymetrów. Dzisiejszy zaś krewniak, Polypterus, pod względem rozmiaru zdecydowanie zawstydza swego przodka, osiągając nawet 1,5 metra długości.

Tryb życia

W permie (schyłek paleozoiku) ganoidy żywiły się wyłącznie pokarmem zwierzęcym, by powoli, lecz sukcesywnie urozmaicać jadłospis. Zatem oprócz mięczaków i drobnych rybek drapieżna dotąd istota gustowała również w pokarmie roślinnym. Zasiedlała wówczas nowe nisze, specjalizując się w zdobywaniu określonego żeru. Stworzenie podczas posilania się rozwierało paszczę, dźwigając puszkę mózgową.

Ryby ganoidowe nie wiodły beztroskiego życia. Stanowiły bowiem cenne źródło pożywienia dla współwystępujących z nimi fitozaurów oraz metopozaurów.