Tanystrof - JuraPark Krasiejów

Tanystrof

Nazwa i występowanie

Po wypreparowaniu materiału z Krasiejowa oczom badacza ukazały się długie kręgi. Początkowo uznał on, że to były kręgi ogonowe fruwającego gada. Po bliższym oglądzie okazało się, że wydobyto kręgi szyjne. Co ciekawe, podobna historia związana jest z innym odkryciem, które miało miejsce zdecydowanie wcześniej, bo w 1886 roku. Francesco Bassani natrafiając na wydłużone elementy szkieletu, stwierdził, że należały do pterozaura, tworząc jego ogon. Dziś wiemy, że były to kręgi szyjne mniejszej formy tanystrofa; natomiast w Polsce natrafiono na analogiczne części szkieletu szybującego gada (po polsku nazywanego “latającym ozimkiem”). Nazwa wskazuje na charakterystyczną cechę jego budowy. Z greki oznacza “długokręgiego”.

Obecnie znamy kilka gatunków tego rodzaju gada ze średniego i późnego triasu. Do najlepiej poznanych zaliczany jest Tanystropheus longobardicus odnajdywany w rejonie Alp (na pograniczu Włoch i Szwajcarii), ale także szereg skamielin pochodzi z Chin. Z kolei Tanystropheus antiquus został wydobyty z formacji gogolińskiej pod Opolem.

Wygląd

Większe tanystrofy osiągały 6 metrów długości. Przy czym połowę tej wartości stanowiła szyja. Składała się ona z kilkunastu nieprawdopodobnie wydłużonych kręgów (w liczbie 12-13). Była długa, lecz raczej sztywna. Kolejną szczególną cechą zwierzęcia były łapy przednie mniejsze od tylnych. W związku z tym ciężar ciała spoczywał w okolicach bioder gada. Gdyby było inaczej, wciąż przechylałby się do przodu, padając na pyszczek. Co zrozumiałe, trudno by mu było normalnie funkcjonować.

Tryb życia

Kontrowersje wzbudza tryb życia zwierzęcia. Uważa się, że był stworzeniem wodnym bądź wodno-lądowym. Budowa ogona oraz kończyn mogłyby wskazywać na to, że poruszał się w wodzie podobnie jak krokodyl bądź wąż, wijąc się z boku na bok. Niektórzy badacze sugerują, że żerował na płytkich wodach. Z kolei szyja zwierzęcia miałaby być niezdolna do podnoszenia się. 

Duże gatunki prawdopodobnie żywiły się rybami, natomiast budowa zębów mniejszych wskazuje na owady jako główne źródło jego pożywienia.

Ostatnio zrekonstruowano cyfrowo czaszkę tego niezwykłego gada. Położenie nozdrzy jest argumentem za wodnym trybem życia stworzenia.