• Deutsch
  • English
Zadzwoń+48 77 46 54 800
Wykopaliska 2015

Z pamiętnika młodego paleontologa...

“W tym roku sezon wykopaliskowy rozpoczął się nietypowo późno, bo na początku sierpnia, a to ze względu na niezwykłe wydarzenie jakie miało miejsce w Opolu poprzedniego miesiąca. W tym stosunkowo nie dużym mieście odbyła się Europejska Konferencja Paleontologiczna Kręgowców, w której udział wzięli naukowcy także i z innych kontynentów. W programie owego wydarzenia była także wycieczka do Juraparku w Krasiejowie. Tam też spotkało mnie miłe zaskoczenie. Paleontolodzy z niemal wszystkich stron Europy byli zaskoczeni ilością oraz jakością prezentowanych modeli prehistorycznych zwierząt, jednak największe wrażenie wywarła na nich ekspozycja skamieniałości w pawilonie paleontologicznym. Spoglądając na uczestników wycieczki, z nieukrywanym szczęściem obserwowałem ich zdumienie wywołane ilością oraz stanem zachowania wyeksponowanych kości. Wzmogło to we mnie przekonanie o tym, że mam okazję uczestniczyć w wykopaliskach w naprawdę nadzwyczajnym miejscu. Po zakończeniu konferencji i krótkim odpoczynku w domu, znów zawitałem w Krasiejowie by uczestniczyć w wykopaliskach organizowanych przez Uniwersytet Opolski. Jak w poprzednim roku, kierownictwo objął doktorant UO, Jakub Kowalski. Pierwszy tydzień wykopalisk spędziliśmy na oczyszczaniu stanowisk, zdejmowaniu wierzchnich warstw skalnych, a także zapoznawaniu się z obsługą niwelatora. Dzięki temu urządzeniu zyskaliśmy możliwość zbierania danych na temat położenia kości. Ze względu na skupieniu się na wyżej przedstawionych czynnościach, początkowo nie odnaleźliśmy zbyt wielu skamieniałości. Najciekawszym odkryciem tego tygodnia było nagromadzenie kości aetozaura- pancernego, wszystkożernego gada przypominającego nieco dzisiejsze pancerniki, z tym że był od nich znacznie większy, mógł bowiem osiągać długość nawet 4m!  Zmianę przyniósł drugi tydzień, podczas którego kości się wręcz ,,posypały”. Wykopaliśmy wówczas kilka kompletnych i bardzo dobrze zachowanych żuchw metopozaurów- dużych, dorastających do 2 m długości płazów z wymarłego rzędu temnospondyli ( bardzo starych kuzynów żab). Niestety, wraz z kośćmi pojawiły się także upały, które niezmiernie utrudniały nam prace w terenie. Często byliśmy zmuszeniu do kończenia pracy już po 3-4 godzinach. W ten czas znacząco zintensyfikowaliśmy prace nad poszukiwaniem małych kości i innych pozostałości po wymarłych niewielkich zwierzętach. Jest to niezwykle interesujące z banalnie prostego powodu – dotychczas większość naukowców skupiała się na badaniu dużych, a tym samym bardziej spektakularnych stworzeń, natomiast te małe pozostawały tak samo jak 230 mln lat temu w cieniu ogromnych płazów i gadów. By uskutecznić poszukiwania zebrane z terenu próbki skał moczyliśmy w wodzie, a następnie przesiewaliśmy przez sita by porozdzielać materiał na pożądane frakcje (grubość ziaren skały). Kolejnym etapem było przeglądnie próbek pod binokularem i delikatne wyjmowanie z nich maleńkich kosteczek. Przez miesiąc pracy udało nam się zebrać kilkadziesiąt okazów, w tym małe zęby, fragmenty kości długich oraz łuski. Zebrany materiał może należeć do takich zwierząt jak:  ryb, sfenodontów ( są to gady przypominające jaszczurki i będące z nimi spokrewnione) oraz archozaurów, czyli gadów naczelnych powstałych długo przed dinozaurami (dinozaury też zaliczają się do tego taksonu). Współcześnie występującymi archozaurami są krokodyle oraz powstałe z dinozaurów ptaki, natomiast w okresie w którym występowały zwierzęta w Krasiejowie, czyli triasie (około 225mln lat temu)  grupa ta była znacznie bardziej zróżnicowana. Wracając do tegorocznych prac wykopaliskowych, po ustaniu męczących upałów znów mogliśmy przystąpić do bardziej wytężonych prac terenowych. Przyniosło to natychmiastowy efekt w postaci odkrytych żuchw, kości długich a także nadzwyczaj pięknie zachowanych obojczyków metopozaurów. Do częstych znalezisk należały także zęby fitozaurów- archozaurów przypominających krokodyle, a konkretnie przedstawicieli rodziny gawialowatych.  Dużym urozmaiceniem dla naszej pracy było zorganizowanie przy współpracy z Juraparkiem warsztatów paleontologicznych, podczas których turyści po raz pierwszy mogli aktywnie uczestniczyć w wykopaliskach, próbując swoich sił i szczęścia w poszukiwaniu wymarłych miliony lat temu zwierząt. Podczas pobytu w Krasiejowie podjęliśmy także działania mające na celu dodatkową konserwację ekspozycji znajdującej się w pawilonie paleontologicznym. Jak widać był to niezwykle intensywny dla nas miesiąc. W terenie zostawiliśmy wiele sił i potu, ale za to otrzymaliśmy to co bezcenne: możliwość realizowania naszych pasji, satysfakcje no i oczywiście co najważniejsze, nowe okazy , które posłużą do dalszych badań, które mogą nas przybliżyć do głębszego poznania prehistorycznego Krasiejowa oraz jednego z najwspanialszych procesów występujących na Ziemi jakim jest Ewolucji.”

Maciej Ruciński, wieloletni uczestnik wykopalisk w Krasiejowie

 

Galeria zdjęć: