Czy wycieczki szkolne mogą wpływać na edukację dzieci?

Wycieczka szkolna to czas z klasą i wychowawcą, ale poza murami szkoły. Edukacja, ale bez sprawdzianów, bez stresu, nierzadko na świeżym powietrzu. Szkolne wyjazdy, czy to jedno, czy kilkudniowe, od lat są integralnym elementem życia szkolnego.

Po co wyprowadzać dzieci ze szkoły, skoro prowadzenie lekcji w ławkach jest prostsze? Dlaczego warto znaleźć ciekawe miejsce na wyjazd, dopełnić wszystkich formalności i pokazać dzieciom, że edukacja to nie tylko nudne podręczniki? Sprawdź, jeśli jesteś nauczycielem… lub rodzicem, który chce zadbać o rozwój swojej pociechy.

Spis treści:

• Rola wycieczek szkolnych
• Wycieczki szkolne i ich zalety
  • Wzmacnianie motywacji do nauki
  • Uczenie poprzez działanie
  • Rozwijanie samodzielności
  • Kształtowanie postaw obywatelskich i ekologicznych
• Czy wycieczki szkolne mogą mieć walor edukacyjny?
• Edukacyjna wycieczka do naszego JuraParku

Rola wycieczek szkolnych

Wycieczki szkolne pełnią wiele funkcji, zarówno w obszarze dydaktycznym, jak i społecznym. Przełamują rutynę codziennej nauki, umożliwiają realizację celów wychowawczych i edukacyjnych inaczej niż podczas tradycyjnej lekcji. Z perspektywy nauczyciela są formą edukacji nieformalnej, która pozwala realizować podstawę programową w sposób bardziej przystępny i atrakcyjny. Dla uczniów to okazja do doświadczenia świata poza klasą, zdobycia nowych umiejętności i pogłębienia wiedzy poprzez obserwację, kontakt z otoczeniem i działanie.

Jaki jest jeden z najważniejszych aspektów wycieczek? Integracja! – czyli proces, w którym uczniowie współdziałają, zaczynają czuć się odpowiedzialni za grupę, nawiązują relacje rówieśnicze i rozwijają kompetencje społeczne. Czas spędzony poza murami szkoły często tworzy podwaliny pod wspólne wspomnienia, które procentują lepszą atmosferą w klasie i większym zaangażowaniem w zajęcia po powrocie.

Wycieczki szkolne i ich zalety

Czy wyjazdy szkolne to jedynie forma rekreacji? Coraz więcej badań, zarówno międzynarodowych, jak i krajowych, wskazuje, że nauka w warunkach pozaszkolnych pozytywnie wpływa na zaangażowanie uczniów, rozwój ich kompetencji społecznych i efektywność zapamiętywania informacji (m.in. raport Learning Outside the Classroom, UK DfE, 2006; badania American Alliance of Museums, 2013).

Dobrze zaplanowana wycieczka szkolna przynosi szereg korzyści, nie tylko poznawczych, ale też emocjonalnych i wychowawczych. Do tych najczęściej wymienianych należą:

Wzmacnianie motywacji do nauki

Gdy dziecko zobaczy coś z bliska, w naturalnej wielkości, np. słonia, żyrafę albo… model dinozaura, lub odwiedzi miejsce związane z omawianym okresem historycznym, łatwiej i chętniej przyswoi informacje z podręcznika. Dlatego trzeba pamiętać, że kontakt z realnym światem pozwala uczniom dostrzec sens zdobywanej wiedzy.

Uczenie poprzez działanie

Zwiedzanie, wykonywanie doświadczeń, uczestnictwo w warsztatach – to wszystko angażuje różne zmysły, a tym samym wzmacnia proces uczenia. Dzieci lepiej zapamiętują, gdy wiedza jest przekazywana w formie praktycznej.

Rozwijanie samodzielności

Samodzielne pakowanie plecaka, odpowiedzialność za swoje rzeczy, punktualność oraz… kilka dni bez rodziców – wycieczka to lekcja życia i dojrzałego podejścia do swoich obowiązków.

Kształtowanie postaw obywatelskich i ekologicznych

Wyjazdy do miejsc o charakterze przyrodniczym, historycznym czy kulturowym budują świadomość dziedzictwa narodowego i odpowiedzialności za otaczający świat. Obserwując bezpośrednio skutki działalności człowieka lub uczestnicząc w warsztatach ekologicznych, dzieci uczą się, jak ich codzienne decyzje wpływają na środowisko, w którym żyją.

Przeczytaj na blogu: Cele wycieczki szkolnej – pomoc w organizacji i planowaniu wycieczki szkolnej

Czy wycieczki szkolne mogą mieć walor edukacyjny?

Odpowiedź nasuwa się sama, jednak wycieczka musi spełniać kilka warunków, aby uznać ją za edukacyjną. Ma być dobrze zaplanowana i mądrze wpisana w proces dydaktyczny. Edukacyjna wartość wycieczki nie polega tylko na odwiedzeniu interesującego miejsca, ale na tym, że dzieci wyniosą z niej jakąś wiedzę i refleksję. Dlatego, jeśli na Tobie spoczywa obowiązek zorganizowania wycieczki, pomyśl, czy wyjazd będzie powiązany z programem nauczania. Najlepsze rezultaty przynoszą wycieczki powiązane z aktualnie omawianymi zagadnieniami w szkole.

Przed wyjazdem warto przybliżyć uczniom tematykę wycieczki, zadać im pytania, na które na razie nie znają odpowiedzi, a po powrocie wrócić do zdobytej wiedzy, np. w formie pracy plastycznej, dyskusji, quizu czy pracy grupowej.

Warto też zróżnicować formę przekazu, wprowadzając do planu wycieczki zajęcia terenowe, pokazy, interaktywne ekspozycje. To wszystko wzbogaca przekaz i dostosowuje go do potrzeb dzieci o różnych stylach uczenia się.

Nie bez znaczenia jest także element emocjonalny. Wycieczki budzą ciekawość, uczą elastyczności, radzenia sobie z nowymi sytuacjami, a czasem także pokonywania lęku. Te doświadczenia są równie ważne jak wiedza przedmiotowa.

Sprawdź także: Ciekawe pomysły na wycieczki szkolne i klasowe

Edukacyjna wycieczka do naszego JuraParku

Przykładem miejsca łączącego rozrywkę z edukacją jest JuraPark w Krasiejowie, w którym dzieci mogą przenieść się w czasie. Takie wyjazdy stanowią znakomite uzupełnienie lekcji przyrody, biologii czy historii życia na Ziemi.

Podczas wycieczki uczniowie oglądają realistyczne modele prehistorycznych gadów w naturalnej skali, uczestniczą w warsztatach paleontologicznych, zwiedzają nowoczesny Pawilon Paleontologiczny z wykopaliskami i odwiedzają Park Nauki i Ewolucji Człowieka. Spacerują po ścieżce edukacyjnej i pod okiem przewodników uczą się, jak rozpoznawać ślady przeszłości w przyrodzie. Poznają również procesy geologiczne, które kształtowały naszą planetę.

Edukacja odbywa się tu wielokanałowo: poprzez obserwację, interaktywne ekspozycje, eksperymenty i zabawę. Przekaz jest dostosowany do dzieci ze szkoły podstawowej i ponadpodstawowej.

Dodatkowym atutem są liczne atrakcje rekreacyjne: park linowy, place zabaw, kino 5D, a nawet Tunel Czasu – podziemna przejażdżka kolejką przez kolejne epoki geologiczne. To w taki sposób uczniowie doświadczają emocji, których często brakuje na zwyczajnych lekcjach w szkolnej ławce.

Tym samym, odpowiednio zaplanowane, dostosowane do wieku i tematyki zajęcia w parku z dinozaurami, stają się narzędziem wspierającym edukację szkolną. Dla nauczyciela to sposób na urozmaicenie pracy dydaktycznej, a dla rodzica gwarancja, że dziecko nie tylko dobrze się bawi, ale też odkrywa świat i lepiej go rozumie.